जडले नाते ढगांशी !

मागच्या जन्मी मी आदिमानव होतो त्यावेळची गोष्ट! जंगलातून फिरताना अचानक सामोऱ्या येणाऱ्या नदीच्या विस्तृत पात्रातील अत्यंत वेगाने वाहणाऱ्या जलप्रवाहाकडे बघून मी खूप अचंबित होत असे. या जलप्रवाहाचा स्त्रोत म्हणजे आकाशातील ढगातून होणारी पर्जन्यवृष्टी हे समजावयास मला फार वेळ लागला होता.  परंतु त्यानंतर मात्र या ढगांकडे मी मोठ्या आदराने पाहत असे.  पावसाळ्यात हे ढग माझ्या जीवनाच्या सुरक्षिततेला बाधा पोहोचवतील की काय अशी शंका माझ्या मनात निर्माण होत असे.  याउलट उन्हाळ्यात झपाट्याने कोरड्या पडू लागलेल्या नदीच्या पात्राकडे पाहून मी मोठ्या आशेने या ढगांची वाट पाहत असे. 

या जन्मी शहरांच्या काँक्रीट जंगलात आयुष्य व्यतित करत असताना ढगांशी संपर्क होत असला तरी त्यांच्याशी संवाद मात्र फारसा होत नाही.  याला अपवादात्मक असे काही क्षण येतात जसे की कार्यालयातील गवाक्षातून पावसाळ्यात ज्यावेळी मोठ्या प्रमाणात ढग दाटून येतात! त्यावेळी कदाचित माझ्या मागच्या जन्मीच्या स्मृती जागृत होत असाव्यात.  परंतु ढगांशी या आयुष्यात अगदी जवळून असा संपर्क म्हणा किंवा संवाद म्हणा होतो असा प्रसंग म्हणजे विमानप्रवास! विमानप्रवासाच्या बाबतीत मी कार्यालयीन कामांसाठी जेव्हा प्रवास करतो त्यावेळी खिडकीची जागा मिळवण्यासाठी माझा मोठा अट्टाहास असतो.  असंच या रविवारी हैदराबादला जाताना सायंकाळच्या विमान प्रवासात अचानक ढगांच्या मोठ्या परिसंस्थेतून प्रवास करण्याचा मोका मिळाला. ही परिसंस्था मोठी क्लिष्ट होती. ढगांची आपण ज्यावेळी छायाचित्र पाहत असतो त्यावेळी बऱ्याच वेळा आपण केवळ द्विमितीय ढगांची कल्पना रेखाटत असतो.  परंतु विमान ज्यावेळी अशा महाकाय ढगांमधून प्रवास करतं त्यावेळी त्यांच्या अवाढव्य पसरलेल्या तिन्ही मितींची आपणास स्पष्ट जाणीव होते. या ढगांची ही रूप अत्यंत लोभसवाणी अशी असतात. या चित्रांमध्ये ढगांच्या बहुधा अशा तीन परिसंस्था दिसत आहे. या परिसंस्था निर्माण होण्यासाठी पर्यावरणातील कोणते घटक कारणीभूत ठरले असावेत हा संशोधनाचा विषय आहे.  परंतु असे उभे आडवे पसरलेले गोलाकार ढग ज्यावेळी मावळत्या सूर्यकिरणांनी उजळून निघतात तेव्हा त्यांची ही रूप अत्यंत मनोवेधी अशी असतात.  ह्या महाकाय ढगांच्या आसपास काहीशे अत्यंत छोटुकले परंतु वेगाने प्रवास करणारे स्लिम आणि फिट ढग सुद्धा प्रवास करत असतात.  मनात वेगवेगळे विचार येतात.  महाकाय ढगांची परिसंस्था कमी वेगाने प्रवास करत आपल्या सानिध्यात येणाऱ्या भूमातेला आपल्या थंडगार जलधारांनी तृप्त करत पुढे जात राहते. याउलट स्लिम व फिट ढग मात्र आपल्याच नादात "मै जिंदगी का साथ निभाता चला गया!' हे गाणे गुणगुणत पुढे जात राहतात.  

हैदराबादचा प्रवास मोजून मापून तासाभराचा!  अशी ही ढगांची परिसंस्था आपल्या सोबतीला वीस पंचवीस मिनिटे असली तर हा प्रवास खूपच मनोरंजक होतो.  वास्तवात यायचं झालं तर हे ढग आपल्या विमानाला हेलकावे देत राहतात.  त्यामुळे त्या तासाभरात आपल्याला मिळणार सँडविच आपल्याला काहीशा विलंबाने मिळतं, पाच मिनिटातच आपल्याला ते संपवावे लागतं. बिचाऱ्या त्या ढगाला त्याच्या मुळे होणाऱ्या माझ्या आयुष्यातील परिणामांची काय कल्पना! हैदराबादच्या प्रवासात दिसलेला हा ढग म्हणून कदाचित याचं नाव काहीसं तेलगू प्रकारात मोडणार असावं असा माझा कयास! 

आता सहजच आठवलं म्हणून लंडनच्या परतीच्या प्रवासात दिसलेल्या जॉन ढग आणि त्याच्या कुटुंबाचे हे एक मोहक दृश्य !

चिंता करू नका मी ठीक आहे.  उद्यापासून येणाऱ्या दीर्घ साप्ताहिक सुट्टीच्या विचारामुळे असं काही झालं असेल कदाचित! 

Wilmington Delaware Diaries - भाग३ Brandywine state park

शनिवार दिनांक १० जून २०२३ 

सकाळी नाष्टा आटोपून ब्रँडीवाईन स्टेट पार्कच्या दिशेनं मार्गस्थ झालो. ब्रँडीवाईन ह्या नावानं काही वाचकांच्या मनात आनंदाच्या उकळ्या फुटण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. पण उद्यानात मात्र ह्या दोन्ही गोष्टींना परवानगी नाही. सकाळ अतिप्रसन्न होती. तापमान बहुदा ७० अंश फॅरेनहाईटच्या आसपास असावं. पार्कच्या दिशेनं जाणारा रस्ता हा नेत्रसुख देणारा असा आहे.  

उद्यानात शिरताक्षणी दिसणारं उद्यानात जाणाऱ्या रस्त्याचं आणि त्यानंतर असणाऱ्या इटुकल्या पाऊलवाटचं हे विहंगम दृश्य.  इथं लहान मुलं, तरुण / वृद्ध जोडपी चालण्यासाठी, सायकल चालविण्यासाठी आली होती. समोरासमोर येताच सुस्मित वदनाने सुप्रभात म्हणत होती. 

हिरव्या रंगांच्या ह्या मनसोक्त उधळणीनं मन अगदी प्रसन्न झालं होतं. बऱ्याच दिवसांनी अगदी बालपण स्वीकारून ह्या निसर्गात एकरूप होण्याची इच्छा निर्माण झाली. हवेतील ताजेपणा मनाच चैतन्याची उधळण करत होता. ह्या हिरव्या रंगाच्या मैफिलीत आपलं पिवळेपण मिरवणाऱ्या ह्या इवल्याशा फुलाने लक्ष वेधून घेतलं. 

बाजूला नितळ पाण्याची नदी वाहत होती. वातावरणात पक्ष्यांचा नादरव मनाच्या प्रसन्नतेला एका वेगळ्या पातळीवर नेऊन ठेवत होता. पाण्याची शुद्धता मनाला भावत होती. छोटे सर्पवगातील जीव आनंदात पाण्यात मनसोक्त पोहत होते. 

ह्या महाकाय वृक्षाने किंबहुना त्याच्या आकारानं लक्ष वेधून घेतलं. 

वाटेत कापून ठेवलेले हे ओंडके वास्तवाची जाणीव करून देत होते. 

पुन्हा एकदा इवलुश्या फुलांनी लक्ष वेधून घेतलं. 

उद्यानात दिसणारे महाकाय वृक्ष, त्यांचा विस्तार निसर्गापुढं  नतमस्तक होण्याची भावना निर्माण करत होता.  सारं काही विसरून जावं आणि इथंच राहावं असं वाटत होतं. 

निसर्गाला देशाची, खंडांची बंधनं नसतात. वृक्ष, तृण, पक्षी, मासे सर्वांसोबत आपण ह्या बंधनापलीकडं नातं जोडू शकतो. खरंतर इथून पाय निघत नव्हता. पण आमिश वसाहतीला भेट द्यायची होती आणि ती उत्सुकता मनाला स्वस्थ बसून देत नव्हती. 

काही सांगू पाहतं आहे हे चित्र !

 

चुकीची गृहीतकं ही मनःशांतीला पोषक नसतात. जसं की आयुष्यात सुखांचा कालावधी दुःखाच्या कालावधीपेक्षा दीर्घकाळ टिकणारा आहे, आयुष्यात महत्प्रयासानं प्राप्त केलेलं स्थैर्य चिरकाल टिकणारं आहे वगैरे वगैरे ! खरंतर आपण सर्व निसर्गाचाच एक घटक, परंतु निसर्गदत्त बुद्धीमुळे आपण निसर्गातील बाकी सजीवांपासून आपणास वेगळं समजु पहातो. निसर्गाचे नियम आपल्याला लागु पडणार नाहीत अशी भ्रामक समजुत करु पाहतो. निसर्ग त्याच्या पद्धतीनं  आपल्याला समजवू पाहतो. निसर्गानं दिलेले धडे समजुन घेण्यासाठी गरज असते ती फक्त फक्त डोळे उघडे ठेवण्याची! आज सकाळी काढलेली ही दोन चित्रं ! मनाला खुप भावून गेलं.  निसर्ग ह्यात खूप काही सांगतोय असं वाटलं. 

पानाच्या विविध जीवनावस्था ! एक उमलणारे कोवळं पान ! जीवनाविषयी खूप काही आशा बाळगणारे ! दुसरं हिरवंगार पान ! अगदी तारुण्याच्या भरात ! चकाकणारा हिरवा रंग ! आणि मग पिवळं पान ! आयुष्य पुर्ण जगलेलं ! संतृप्ततेनं धरणीने आपल्याला सामावुन घ्यावं ह्याची वाट पाहणारं ! तिन्ही अवस्थांमधील पानांना सारख्याच मायेनं आपल्या अंगावर खेळवणारं हे जास्वंदीचं झाड ! 

पानांप्रमाणं फुलांच्याही तीन अवस्था ! एक नुकतीच उमलू पाहणारी कलिका! फक्त हिरव्या रंगांचा स्पर्श झालेली ! दुसरी उमलण्याच्या अर्ध्या मार्गावरील ! आणि एक फुलण्याच्या अंतिम टप्प्यावरील असलेलं दाट लाल रंगाचे फुल ! ह्यात आयुष्याच्या अवस्थांमुळं निर्माण होणाऱ्या हर्ष, उन्माद, खेद वगैरे भावना अस्तित्वात नसाव्यात असंच वाटत राहतं !

केवळ हीच मंडळी इथं नाहीत ! जरा निरखुन पाहिलं तर दिसतोय तो एक कोळी ! दोन दिसांचा डाव अशी कहाणी असलेल्या ह्या सर्व  पानाफुलांच्या आधारानं आपलं घर उभारु पाहणारा हा कोळी ! ते पिवळं पान कधीही गळून पडणार, त्या लालचुटुक फुलाचा मोह कोणाला पडून ते केव्हांही खुडले जाणार आणि मग प्रयासाने उभारलेलं हे कोळ्याचं जाळं नष्ट होणार ! ह्या इवल्या कोळ्याच्या बाबतीत किती वेळा हे घडलं असणार हे केवळ तो कोळी आणि देवच जाणो ! तरीही नव्या जिद्दीनं तो कोळी पुन्हा नवं जाळं उभारायला लागेल, हे जास्वदींचं झाड सुद्धा खुडल्या गेलेल्या फुलांचा आणि गळलेल्या पिवळ्या पानांचा शोक न करता नवीन बाळांच्या संगोपनात आपलं मन रिझवु पाहणार ! आपल्याला काही शिकता येईल का ह्या चित्रांतून ?

वेडी जांभुळमाया !

साधारणतः जानेवारीच्या अखेरीस परिसरातील जांभुळ, आंबा वगैरे फळझाडं मोहोरांनी बहरुन गेली. हा काळ माझ्या आवडीचा ! अमेरिकेत जो काही मोजका काळ घालवला त्यावेळी घेतलेला हिवाळ्याचा धसका अजुनही मनात कुठेसा रेंगाळत आहे. सायंकाळी चार वाजताच अवतरणारी दीर्घ रात्र काहीसं निराश करून जायची. परंतु जानेवारीनंतर हळुहळू दिवस मोठा होत जातो. तापमानाच्या दृष्टीनं पाहिलं तर फेब्रुवारी सर्वात बोचऱ्या थंडीचा महिना ! ह्यावर्षी आपल्या इथंही तशी चांगली थंडी फेब्रुवारी महिन्यात होती ! तरीही येणाऱ्या उन्हाळ्याचा विचार मनात आशावादाची पेरणी करुन जातो. 

आता मुळ मुद्द्याकडं ! मोहोरांनी बहरलेली ही झाडं मला सदैव भूतलावरील जीवसृष्टीच्या जगण्याच्या दुर्दम्य आशावादाचं प्रतीक वाटत राहिली आहेत. पण ह्यातही थोडा विचार केला तर आंबा आणि जांभुळ ह्यात थोडा फरक जाणवतो. आंब्याचं झाड तसं कणखर, लाकुड मजबूत ! तरीही का कोणास ठाऊक आंब्याच्या झाडाला व्यवहार जास्त कळतो असं मला वाटत राहतं ! मोहोराने बहरलेलं आंब्याचं झाड हळुहळू आपल्या मोहोराचा , छोट्या कैऱ्यांचा निरोप घेत राहतं.  महिन्या - दोन महिन्यांनी पाहिलं तर हे डेरेदार आम्रवृक्ष आपल्याला झेपेल इतक्याच आपल्या बाळांचा संसार घेत दुनियेच्या कौतुकाचं लक्ष बनुन मिरवत असतात. 

जांभळाला व्यवहार कळत नाही ! आपल्या बाळांवर त्याची वेडी माया ! जांभळाच्या फुलाचं हे एक मोहक चित्र ! 

जांभूळ आपल्या साऱ्या बाळांचा भार आनंदानं पेलत राहतं. आपल्या नाजुक देहयष्टीचा, तुलनेनं कमकुवत खोडाचा विचार न करता ! मग अगदी जांभळांनी फुललेलं हे झाडं अगदी बाळसेदार रुप धारण करतं. 

पण एका क्षणी हा भार ह्या जांभळाला सोसत नाही. कसलंतरी निमित्त होतं आणि हे प्रेमळ झाड,त्याची फांदी  ह्या ओझ्यानं आपल्यावर गुण्यागोविंदानं  नांदणाऱ्या विविध अवस्थेतील जांभळासकट खाली येते ! 

मनुष्याला ह्या साऱ्याच काही सोयरसुतक नसतं ! मनुष्य ह्या बाळांना टोपलीत गोळा करुन, फोटो काढुन सर्वत्र मिरवून घेतो आणि आपली जांभुळफळाची आवड पुरवून घेतो! 

वेड्या जांभळा - तुला व्यवहार काही कळलाच नाही ! 

(तज्ञांनी दिलेल्या टिपणीनुसार संपुर्ण पोस्टमध्ये जांभुळाऐवजी जांब असे वाचावे ही विनंती !) 

पार्थेनियम गवत !

सध्या सुट्टीचे दिवस असल्यानं घराच्या अवतीभोवती फिरणं होतं. फिरणं म्हटलं की दोन चार झाडं झुडपं दिसतात. दोन चार झाडं झुडपं दिसली की आपसुक भ्रमणध्वनी उचलुन दोन चार छायाचित्रं काढली जातात ! दोन चार छायाचित्रं काढली गेली की ती फेसबुक आणि व्हाट्सअँप जाण्याव्यतिरिक्त पर्याय नसतो! असंच परवाच्या फोटोंबाबत झालं. वाडीतील गवताचे दोन चार फोटो चांगले आले, फेसबुकवर टाकले ! नेहमीप्रमाणं दोन चार लाईक झाले, दिवस सार्थकी झाल्यासारखा वाटला. 

रात्री अचानक एका चिकित्सक मित्राचा मेसेज आला. हा मित्र कोणत्या बाबतीत चिकित्सकपणा दाखवेल ह्याचा भरवसा नसतो! 

पहिला प्रश्न - "तुमच्याकडं देखील काँग्रेस आहे?" 

आता हा मित्र आणि मी एकाच लोकसभा, विधानसभा मतदारसंघात असल्याची मला पक्की खात्री ! बाकी महानगरपालिकेच्या वॉर्डाबाबत तो एकच असल्याची खात्री नाही ! त्यामुळं मी थोडा साशंक झालो. पण अचानक लक्ष गेलं ! त्यानं माझ्या स्टेटसला टॅग करुन प्रश्न विचारला होता ! 

आता डोक्यात प्रकाश पडला ! लहानपणी किर्लोस्कर मासिकात बहुदा ह्या काँग्रेस गवताविषयी मोठा लेख वाचला होता! ह्या मित्रानं त्या आठवणींना उजाळा दिला होता ! १९५० - ६० च्या दरम्यान भारतात अमेरिकेतुन गहु आयात केला होता. त्याकाळी भारतात हरितक्रांती झाली नसावी, त्यामुळं भारत अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपुर्ण नसावा. त्यामुळं दुष्काळाच्या वेळी हा मिलो गहू आयात करण्याची वेळ भारतावर आली. ह्या गव्हांच्या बोटींसोबत ह्या गवताच्या बिया अनाहुत पाहुण्यासारखा भारतात चंचुप्रवेश करता झाला आणि पाहतापाहता देशभर पसरला ! ह्या गवताचे शास्त्रीय नाव खरंतर वेगळं पण काँग्रेसच्या राजवटीत हे गवत भारतभर पसरलं म्हणुन आपल्या देशात त्याला काँग्रेस गवत हे नांव पडलं. 

हे गवत खुपच त्रासदायक आहे. एकदा पसरलं की बाकीच्या पिकांचा नाश करतं. प्रतिकुल परिस्थितीत सुद्धा सहजरित्या टिकाव धरतं. मित्रानं ह्या सर्व माहितीला उजाळा तर दिलाच पण अधिकच्या माहितीची लिंक सुद्धा पाठवली.  हे गवत सध्या हिवाळ्यातील दवावर जोमानं फोफावेल, उन्हाळ्यापर्यंत सहज टिकाव धरुन राहील. मित्र माहिती पुरवत होता. 

वाडीतील चित्र आठवुन त्याच्या म्हणण्याची पुरेपूर खात्री वाटत होती. वाडीचा बराचसा भाग ह्या गवताने व्यापुन टाकला होता. ऑक्टोबर महिन्यात भाग पुर्ण साफ करुनसुद्धा दोन महिन्यात हे गवत पुन्हा उगवलं होतं. 

फुलवाले गवत आहे त्याला काँग्रेस गवत म्हणतात. मला ही संकल्पना पुर्णपणे समजवावी ह्या हेतुने तो म्हणाला. आज थोडं ह्यावर फुरसतीने वाचन केलं तर ह्या गवताची उपद्रवता ध्यानात आली. एकदा ह्या गवताने तुमच्या शेतीत चंचुप्रवेश केला की त्याचा पुर्णपणे बिमोड करणे फार जिकिरीचं काम बनतं !

लहानपणी मी लावलेल्या सुबाभुळचीसुद्धा अचानक आठवण झाली. मोठ्या कौतुकानं आणलेलं हे सुबाभुळ अगदी वेगानं वाढलं आणि वर्ष - दोन वर्षात वाडीचा भाग त्यानं व्यापुन टाकला. शेवटी स्थानिक वृक्षच खरे आपल्यासाठी धार्जिणे ! 

बाकी परत काँग्रेस गवताकडं ! मित्रानं म्हटल्याप्रमाणं ह्याला फुलं येतात ! मेहनतीनं फोटो काढले तर सुंदरही येतात. 

आता भोळ्याभाबड्या फुलपाखरांना आपण कोणत्या गवतावर बसतो आहोत ह्याची पर्वा नसावी! त्यामुळं ती बिचारी ह्या गवतावर मोठ्या आनंदानं बसली होती! 

छान किती दिसते फुलपाखरु !

ह्या वेलीवर ,काँग्रेस गवतावर 

छान किती दिसते फुलपाखरु !!!

(तळटीप - संपुर्ण पोस्ट हे गवत काँग्रेस गवत आहे ह्या गृहितकावर आधारित आहे. ते गवत काँग्रेस गवत नसल्यास मी जबाबदार नाही !!  वाद नसावा  म्हणुन माहितीमायाजालावरुन काँग्रेस गवताचे शास्त्रीय नाव शोधुन पोस्टचे शीर्षक दिले आहे !)

आयुर्वेदिक तेल - पुर्वतयारी

सालाबादप्रमाणे होणाऱ्या व्यवस्थापकीय मंडळींच्या चिंतन सोहळ्याला यंदा करोनाच्या कृपेने घरुन हजेरी लावली. भारतातील तीन शहरे आणि अमेरिकेतील तीन भिन्न टाईम झोन मधील मंडळी उपस्थित होती. ह्या व्हर्च्युअल सोहळ्यामुळं काही अधिक गोष्टींसाठी नियोजन करावं लागलं.  पाच दिवसांत साधारणतः ३० जणांनी आपल्या प्रेसेंटेशनचे  झुमवर सादरीकरण केले. जवळपास शंभर मंडळी आपल्या प्रेसेंटेशनवर लक्ष ठेवून असताना समजा अचानक आपल्या इंटरनेट पुरवठादाराला कंटाळा आला व  काहीशी गंमत करावी वाटली तर आपलं इंटरनेट जोडणी गटांगळ्या खाणार आणि आपण झुमवर स्तब्ध आणि निशब्द होणार!  मग अशावेळी दोन तीन सेकंदात आपल्या साथीदाराने लगेचच आपण बोलत असतो तो दुवा घेऊन लगेच बोलायला सुरुवात करायला हवी ! वगैरे वगैरे ! 

काही गोष्टी चांगल्या सुद्धा झाल्या.  उगाचच खाण्याचा अतिरेक टळला. सहकाऱ्यांना सोबत म्हणुन आपण कोकचे ग्लासच्या ग्लास रिचवतो तेही टळले. प्रेसेंटेशननंतर प्रत्येक टेबलवर खोल उडी (Deep Dive) म्हणुन जे चर्चासत्र असतं त्यात वेळेचे बंधन पाळायला फार कठीण ! पण झुमच्या ब्रेकआऊट विंडोंना लोकांच्या उच्चपदाची वगैरे काही चिंता नव्हती. त्यामुळं ठरलेल्या मिनिटाला कोणीही कितीही तावातावाने बोलत असो, लोकांना मुख्य रूममध्ये परत आणुन सोडलं जात होतं. 

ह्या सगळ्याचा साईड इफेक्ट घरी झाला. घरचे वातावरण मी अगदी गंभीर करुन टाकले. सर्वांना मोठ्यानं बोलायला वगैरे बंदी घालण्यात आली. कर्फ्युच लावला म्हणा ना ! पण जसजसा आठवडा पुढे सरकु लागला तसतसा घरच्या सदस्यांचा संयम ढळु लागला. तुझं तु बघुन घे वगैरे संवाद होतील की काय अशी शंका निर्माण झाली. शेवटी एकदाचा शुक्रवार उजाडला आणि मावळला देखील ! परिसंवादाची यशस्वी सांगता झाली. आता सर्वासमोर होताना सांगता यशस्वीच होते. खरं काय ते नंतर सविस्तर कळेलच ! 

शुक्रवार संपला तसं आठवडाभरातील कृत्यांचा जाब देण्याची वेळ आली.  Quality Time, Team Building activity वगैरे शब्दांचा वर्ड क्लाऊड माझ्याभोवती काल रात्रीपासुन पिंगा घालु लागला. सुरुवात मुलानं केली. तो सध्या ऑनलाईन बुद्धिबळ खेळतोय. काही स्टँडर्ड खेळींचा अभ्यास वगैरे करतोय. बऱ्याच दिवसांनी त्याच्याशी खेळत होतो. त्यानं कोणत्या तरी चांगल्या सुरुवातीचा अवलंब केला. पण चौथ्या पाचव्या खेळीत मी पुर्णपणे अनपेक्षित खेळी केली. तोच प्रकार मी पुढील काही खेळीत केला! तो खूप वैतागला! "बाबा हे बरोबर नाही ! ते कसे स्टॅंडर्ड खेळीच खेळतात ?" ! "अरे पण मला त्या स्टॅंडर्ड वगैरे काय म्हणतात त्या खेळी माहीतच नाहीत ! मग?" मी म्हणालो. त्या वैतागानेच बहुतेक तो हरला. Quality Time मधला Quality वर्ड क्लाऊड मधुन अंधुक होत गायब झाला. 

आज सकाळी Team Building activity घोषित करण्यात आली! आपण आयुर्वेदिक तेल बनवुयात असे घोषित करण्यात आले. तसं काहीतरी वेगळा प्रयोग होणार आहे ह्याची चाहुल काल बाजारात जाताना १०० ग्राम कलौंजी आणा असं सांगितलं त्यावेळीच लागली होती. हल्ली नवीन मराठी / हिंदी शब्द माहिती होण्याची वेळ क्वचित येते ! काल ती कलौंजीने आणली !

आयुर्वेदिक तेल बनविण्यासाठी लागणारी कच्ची सामुग्री !

मोहरी 

मेथी दाणे 

लवंग 

आवळा 

कांदा (खिसलेला)

मेंदीची पाने 

जास्वंदीची पाने 

जास्वंदीची फुले 

तुळशीची पाने 

ब्राह्मि 

माका 

कडीपत्ता 

दुर्वा 

ह्यातील जास्वंदीच्या पानांपासून पुढील गोष्टी गोळा करण्याचा Team Building Activity मध्ये समावेश करण्यात आला होता. जास्वंदीची पाने, फुले, कडीपत्ता आणि दुर्वा ओळखायला सोप्या! पण ब्राह्मी, माका ह्यांनी जरा मेहनत करायला लावली! शनिवार सकाळ असल्यानं ओ माकारीना गाणे सुद्धा आठवलं. पण सर्व गोष्टी एकत्र झाल्यावर त्यांचे एकत्रित दर्शन डोळ्याला सुखावुन गेले! 

कच्ची सामुग्री गोळा करुन देण्यापुरता माझा Team Building Activity मधील सहभाग मर्यादित होता असं गृहीतक मी केलं आहे! जर पुढील काही दिवसांत  आयुर्वेदिक तेल - एक प्रयोगशाळा अशी पोस्ट आली तर हे गृहीतक चुकीचं होतं हे सुज्ञांनी समजुन जावं !

जीवनगाणे गातच राहावे

यंदा लॉकडाऊन आणि त्याच्या अनुषंगानं आलेल्या वर्क फ्रॉम होममुळे वसईत राहण्याची सुवर्णसंधी लाभली.  मे महिन्यापासूनअंगणात नियमितपणे झाडांना पाणी देण्यास सुरुवात केली. त्यामुळे साधारणतः  जून महिन्यात पहिल्या पावसानंतर उगवणाऱ्या अनेक इवलीशी रोपटी मे महिन्यातच जमिनीबाहेर डोकावली होती. बहुदा हा नियमित पाणी देणारा कोण हे कुतूहल त्यांनी बाळगलं असावं. एकदा ही छोटी मंडळी आपल्या विश्वासावर जमिनीबाहेर आली की मग पाऊस पडेस्तोवर त्यांची काळजी घेणं ही माझी जबाबदारी होती. त्यांना असंच सोडणं इष्ट नव्हतं. 

मग जूनमध्ये सुरू झालेल्या पावसाने या बालमंडळींची चांगली काळजी घेतली.  सर्व घटक जुळून आल्यामुळं तेरड्याला जून महिन्यातच पहिलं फूल आलं. यंदा पाऊस खूप नियमितपणे पडत राहिला.  त्यामुळे सर्व फुलझाडं, मोठाले वृक्ष बहरत गेले.  यातील काही कायमस्वरूपी झाडं तर काही हंगामानुसार आपलं सौंदर्याविष्कार करुन सर्वांना प्रफुल्लित करुन गायब होणारी किंवा फुलांचा बहर आवरता घेणारी ! अशाच तीन झाडांची यावर्षी कॅमेरामध्ये टिपलेली ही वेगवेगळी रुपं!

तेरडा 

जुनमधील पहिलं फुल ! 

ऑगस्ट पहिल्या आठवड्यातील पुर्ण बहर 

आज सकाळ !  त्याला बिचाऱ्याला जोरदार पाऊस आणि आता सुरू झालेला प्रखर उन्हाचा तडाखा झेपला नाही !  

Well Played तेरडा ! पुढील वर्षी पुन्हा भेटु !

लीली सदैव बारा महिने अंगणात असेल. पण तिचा फुलांचा बहार संपत आला आहे! लिलीच्या रोपट्यांना जुलैमध्ये आलेला पहिला बहार !

फुले येण्यासाठी ह्या लिलीमधून एक लांबवर दांडा येतो. एका दांड्यातून चार ते पाच लिलीची फुलं उमलतात. ही फुलं दोन तीन दिवस राहतात. मग फुलं कोमेजतात. 

लिलीचे ऑगस्टमधील बहारदार रुप !

आता आज सकाळी पाहिलेलं बहुदा या पावसाळ्यातील हे शेवटचं फुल!

लीलीसोबत अंगणात असलेली गुलाबी पिवळ्या फुलांची इवली इवली रोपटी! त्यांना वॉटर लीली म्हणतात असं मनु म्हणाली!

पाणी नियमित दिलं तर ही छोटुली  बहुधा अशीच राहतील. आता त्यांच्या बिया या प्रकर्षानं दिसू लागल्या आहेत. निसर्गक्रम सुरु राहायला हवा ना !

मन काहीसं उदास होतं. तेरडा, लिली,  वॉटरलिली ही सर्व मंडळी आता पुढील पावसाळ्यापर्यंत दिसणार नाहीत म्हणून! पण हा तर निसर्गाचा जीवनक्रम नाही का? जन्माला आलेला प्रत्येक जीव आयुष्य जगुन एक दिवशी या भुतलावरील आपलं अवतारकार्य समाप्त करुन सर्वांचा निरोप घेणारच ना?

आता पुढील काही दिवसांत लक्ष वेधले जाणार आहे ते बाकीच्या फुलझाडांकडे आणि काही  रानटी झुडपांकडे! हे पहा एक जास्वंदीचे फूल!जणू काही आयपीएल सामन्यातील समालोचकापुढे माइक धरावा तसे ते माझ्या पुढे येऊन राहिलं !!

आज सकाळी एक  मशरूम छत्री अचानक माझ्या नजरेस पडली! 

पोस्टच्या शेवटी एक हे अस्सल रानटी झुडुप ! नाव वगैरे नाही पण त्यामध्ये एकवटलेलं रानवट सौंदर्य!

जीवन चलने का नाम !